Articles / Reviews

Adrian Borland - Adrian wilde de jump niet maken (Volkskrant 15-2-2001)

date: Feb 15, 2001

ADRIAN WILDE DE JUMP NIET MAKEN

De fans vonden en vinden het allemaal erg oneerlijk: U2 liep weg met de roem, en The Sound, de eigenlijke 'nr. 1 band at that time', stond altijd met lege handen. Maar het kan aan zanger/gitarist Adrian Borland zelf hebben gelegen. Cynisch, dranklustig, en vooral, ziek.

Er zijn mensen die zeggen dat je nooit moet zeuren over het verleden. Wat gebeurd is, is gebeurd. Dus dat U2 een wereldberoemde band is geworden en The Sound nooit aan dat succes heeft kunnen tippen (de groep viel in 1987 na zeven albums van ellende uiteen) jammer dan. Dat zanger/gitarist Adrian Borland het daarna in zijn eentje ook niet echt maakte - helaas. Dat hij zich twee jaar geleden ten slotte voor de trein wierp - spijtig, maar het was zijn eigen keuze. Maar met dit soort nuchterheid maak je onder de hondstrouwe fans van The Sound geen vrienden. Je hoeft het gastenboek op de website die aan Adrian Borland is gewijd (www.brittleheaven.com) er maar op na te slaan. Meer dan dertien jaar nadat de band er tijdens een optreden in De Boerderij in Zoetermeer voorgoed mee ophield, belijden nog bijna dagelijks tientallen mensen hun intense liefde voor de Britse new wave-band en zijn opmerkelijke voorman. Ze hebben bijna allemaal wat recht te zetten. 'They were the nr. 1 band at that time, forget about Echo & The Bunnymen, U2 and The Cure', schrijft ene James Hewitt uit Schotland. Zo gaat het maar door. U2, Simple Minds, Echo & The Bunnymen, aardige muziek hoor, maar van de lichting bands die eind jaren zeventig voortkwam uit de punkscene, was er niet een die het leven van jongeren zo goed vertolkte als The Sound. ( In felle, dreigende nummers als Resistance, Missiles en Winning riep de band wat velen dachten: dat het leven onder Thatcher en Reagan door de torenhoge Werkloosheid en de dreiging van kernwapens bepaald geen fijne aangelegenheid was. In al zijn agressiviteit bracht The Sound troost, maar het grote publiek classificeerde de muziek door de zware drums en eentonige baslijnen als depressieve herrie.

'Sommigen zijn ontzettend fanatiek en verafgoden Adrian Borland echt', zegt de Haarlemse joumalist-schrijver Willemien Spook. Met de hulp van Jean-Paul van Mierlo (red.) die ze na Borlands dood leerde kennen via het condoleanceregister op de website, heeft Spook een herdenkings-boek over Borland samengesteld. In Book of (Happy) Memories halen een stuk of dertig familieleden, vrienden en collega's herinneringen aan hem op. Nederlandse bijdragen komen onder anderen van programmamaker Jan Douwe Kroeske, Mojo-programmeur Willem Venema en leden van Sjako!, de band die Borland begin jaren negentig als solo-artiest begeleidde. Het werkje, dat vanavond in de Haarlemse Patronaat wordt gepresenteerd tijdens een tribute to, is voor zover bekend het eerste boek over The Sound en/of Borland. Het fangehalte is hoog, maar Book of (Happy) Memories is meer dan een postuum eerbetoon.

Borland beschikte over een enorme dosis energie. Tot zijn dood bleef hij liedjes componeren. Hij kon vrienden, bekenden of wildvreemden de oren van de kop kletsen over wat hij met zijn muziek bedoelde te zeggen. (In Haarlem, waar Borland begin jaren negentig een tijdje woonde, kunnen ze daar over meepraten.) Maar Borland dronk ook, en meestal te veel. Tequila, whisky-cola, wodka-jus, Duitse witte wijn. Het maakte hem er niet toegankelijker op. Hij was vaak cynisch en egoïstisch. Die houding was deels te wijten aan het uitblijven van de roem. Net als zijn fans vond Borland dat zijn songs minstens even goed waren als die van U2. 'Had ik maar één tiende van het budget van U2, dan veegde ik de vloer met ze aan!', spuwde hij een paar maanden voor zijn dood in een e-mail aan een Amerikaanse internet publicist die kritiek op zijn werk had geuit. Maar bovenal was Borland ziek. Hij leed aan schizoïde aandachtsstoornis. 'In de praktijk kwam het erop neer dat hij om de paar jaar een periode doormaakte waarin hij het contact met de werkelijkheid verloor', zegt Borlands moeder Win in het boek. 'Gedurende dergelijke periodes heeft hij vaak geprobeerd zich van het leven te beroven. (...) Normaliter weigerde hij medicijnen, maar als hij erg ziek was, moest het. Daarna stopte hij er zo snel mogelijk mee, hoewel artsen hem aanraadden continu een lage dosis te nemen.'

De vraag is of het allemaal anders was gelopen als Borland gezond was geweest. Waarschijnlijk niet. Ten eerste zag Borland er met zijn dikke buik, het hemd uit de broek en zijn 'non-coiffure' niet uit, vindt Mojo-programmeur Venema, die The Sound begin jaren tachtig namens Double You voor concerten naar Nederland haalde. Bovendien proefde hij bij de band een soort onwil om te groeien. 'Hoe hard ik er ook op aandrong om de jump van clubs naar het volgende level te maken, hoe harder Adrian begon over more money', schrijft Venema. 'En in mijn business is die jump vaak een kwestie van durf, momentum en een financieel pas op de plaats. Adrian had daar (als beslissende factor in de band) geen zin in. Een uitverkocht Paradiso leverde in financieel opzicht meer op dan een gokje in Vredenburg. En terwijl in deze competitie de concurrentie de jump wel succesvol maakte, bleven The Sound en niet te vergeten The Comsat Angels hangen in het club-circuit.'

door Eric Arends (Volkskrant 15-2-2001)



<< previous page