Articles / Reviews

Adrian Borland - Afscheid van Adrian Borland (Smilin' Ears nr.6 1999)

date: Jun 1, 1999


 

Een fan kijkt terug 

Op 26 april j.l, verloor de muziekwereld een van haar meest markante figuren: Adrian Borland. Zelfmoord maakte een einde aan zijn sombere leven dat 41 jaar lang duurde. Borland kreeg bekendheid aan het begin van de jaren tachtig als frontman van de Engelse wave-band The Sound uit Londen. Het waren de jaren van de kraakbeweging, anti-kernwapen demonstraties en donkere, meeslepende muziek van Joy Division, The Comsat Angels en Echo & the Bunnymen. The Sound paste prima in dit plaatje. Vooralsnog een terugblik (door 'n fan van het eerste uur) op de man die ooit eens in een interview zei: "onze teksten hebben een opening en zijn meer dan een uitgestelde zelfmoord". 

Het begin van The Sound
 
Als Sound-fan van het eerste uur las ik met enige ontsteltenis het bericht dat Adrian Borland in Londen een einde aan zijn leven had gemaakt. Ik had hem tot dan toe gevolgd tot en met zijn laatste CD, "5:00 AM", en zat te wachten op eventuele live optredens of nieuw werk. Voor mij begint het allemaal in 1980 (ten tijde van " Jeopardy "), tijdens een optreden van The Sound in Eksit in Rotterdam. De muziek van de band werd destijds vergeleken met die van Joy Division en Echo & the Bunnymen. en sprak mij wel aan. Ik was toen al in het bezit van de twee albums die Borland had gemaakt met z'n eerste band The Outsiders (heeft niets met Wally Tax te maken). "Calling On Youth" en "Close Up", punkrock uit 1977/78, zijn van grote klasse. Het zijn aanraders en momenteel collector's items. "Close Up" bevat het nummer "Conspiracy Of War", een nummer dat al veel weg heeft van het latere Sound nummer "Missiles". 

From The Lion's Mouth 
De commerciële doorbraak volgt in 1981 met het tweede album, "From The Lion's Mouth" (de schitterende klaphoes bevat een afbeelding van "Daniël in the lion's den" van Briton Riviere. dat hangt in The Walker Art Gallery in Liverpool). "From The Lion's Mouth" bevat sterke songs als "Winning", het dansnummer "Skeletons", "Possession" en "New Dark Age". De nummers beschrijven een sombere wereld, maar door de sterke teksten en de kracht die de muziek uitstraalt geeft de plaat je het gevoel dat het recht zal zegevieren. Kortom, de energieke nummers geven de luisteraar een gevoel van hoop. "Sense Of Purpose" verschijnt op 12" single. samen met de non-album track "Point Of No Return". De single is gestoken in een mooie hoes waarop een uitvergroot detail is te zien van de "From The Lion's Mouth" hoes (nl. het hoofd van Daniel). De gitaarrock, inclusief keyboards die als een deken over het gehee! liggen. hebben als basis 'n stuwende bas (Graham Bailey) en functionele drums (Michael Dudley is een drummer die uit de jazz-rock scene komt), die je ook in de muziek van New Order terughoort. Alfred Bos schreef destijds het volgende over dit album in Muziekkrant Oor: "Tussen Echo, Comsat Angels en U2 is er een plaats voor The Sound, het geluid van het hart. Ik weet het, het klinkt nogal dramatisch, maar verdomme, mag er dan zelfs geen drama meer zijn. Wordt alles dan meegezogen in die maalstroom van leeghoofdig gehos op zijn Blitz, de danse macabre van de beautiful people. Als er wat te halen valt, is het in de muil van de leeuw. Groeide daar geen honing?", 

De terugval en wederopstand 
De terugval komt met de opvolger "All Fall Down" (1982), een enigszins mislukt elektronica experiment. Dergelijke experimenten, waarin drums grotendeels werden vervangen door 'n drumcomputer, waren toen erg in. Toch bevat de LP een aantal van de beste nummers die de band gemaakt heeft, zoals "In Suspense" en "Monuments". Een geheel elektronisch album, met de titel 'World Of Rubber", wordt in 1981 uitgebracht als Second Layer. Dit album beval een schitterende aanval op het militaire systeem in het nummer "Definition Of Honour". Ik herinner me ook nog het teleurstellende concert in Arena in Rotterdam (1983). ledereen was ervan overtuigd: exit Sound Maar... de aanhouder wint. Met de nodige scepsis ging ik in 1984 naar Parkpop in Den Haag, waar de band zou optreden na een rustperiode. Hier was ik getuige van het beste optreden dat ik ooit van de band gezien heb. The Sound was weer helemaal terug. Borland riep tot iedereen. die beweerde dat The Sound het heilige vuur verloren had. dat zij beter op konden... (destijds een sneer naar Jim Kerr van The Simple Minds, die dit in een interview verklaard had). Tevens liet hij weten "Missiles" (tegen kernraketten) niet of misschien wel nooit meer te spelen. Dit kwam door zijn teleurstelling over het toenmalige Europese besluit om deze toch te plaatsen in Engeland. 

Shock Of Daylight 
De terugkeer van The Sound, na een bezinningsperiode van ongeveer een jaar, komt in 1984 met het mini album "Shock Of Daylight" (van dit album ken ik overigens twee hoesuitvoeringen: een Europese - met foto van een hand in een lichtstraal, en een Amerikaanse -met foto van de band op een brug in Londen met op de achtergrond Big Ben). De a-kant bevat drie nummers, waaronder de energieke klassiekers "Golden Soldiers" en "Counting The Days". Op de b-kant staan, daarentegen, de drie langzame, atmosferische nummers "Winter", "Dreams Then Plans" en "New Way Ot Life". De plaat is geproduceerd door Pat Collier (Vibrators). Borland verklaarde destijds dat het album zes lovesongs bevatte en dat de tracks op de eerste kant in de lente en de tweede kant in de winter waren geschreven. Zodoende kent de plaat een weerspiegeling van beide stemmingen. In tegenstelling tot z'n voorganger, "All Fall Down", is dit album veel energieker en meer melodisch. Tevens heeft men het elektronische geëxperimenteer achterwege gelaten. Het album wordt door de critici lovend ontvangen. Het einde van The Sound in 1985 verschijnt de in Engeland opgenomen live dubbelaar "In The Hothouse". In de live uitvoering van "Missiles" sterft het applaudisserende publiek op het einde weg om plaats te maken voor een angstaanjagende galm. In datzelfde jaar verschijnt de studio LP "Heads And Hearts" en volgt er nog een memorabel optreden in Tivoli in Utrecht. Na het verschijnen van "Thunder Up" en een optreden in de Lantaren in Rotterdam, houdt de band in 1987 op te bestaan. Naast The Sound is Borland in 1986 nog actief geweest als producer op platen van The Pollen en Cassell Webb ("Llano"). Webb covert o.a. het Sound nummer "Total Recall", met Adrian in de begeleidingsband. 

Solo 
Borland's solo carriêre start in 1989 met de klassieke CD "Alexandria". De plaat is opgenomen met Engelse muzikanten, maar bij live optredens fungeren leden van het Nederlandse Sjako als begeleidingsband. De plaat lijkt op een Sound plaat, maar heeft toch meer muzikale diepgang door een gevarieerder en uitgebreider instrumentarium. Ik heb ze zien spelen in Arena in Rotterdam en. ten tijde van "Brittle Heaven" (opgenomen in een studio in Haarlem met voornamelijk leden van Sjako), in 1992 in Rotown in Rotterdam als Adrian Borland & the Citizens. En dat was meteen de laatste keer dat ik Adrian Borland live heb genen. In de jaren die hierop volgen verschijnen nog de CD's "Beautiful Ammunition" (1994), met het prachtige aan de overleden Sound toetsenist Colvin "Max" Mayors opgedragen nummer "In Passing", "Cinematic" (1995) en "5:00 AM" (1997). Tot z'n dood blijft het echter stil rond Borland. Dit is opmerkelijk want het heilige vuur scheen, gezien de kwaliteit van z'n laatste platen, nog lang niet gedoofd te zijn. 

Propaganda en White Rose Transmission 
De eerder dit jaar verschenen schitterende CD "Propaganda" stond oorspronkelijk gepland voor 26 april, de dag dat Borland zichzelf voor de trein gooide. Ondanks dit voorval wordt de CD, zoals in het begeleidende schrijven duidelijk wordt, mede op verzoek van Adrian's ouders toch op die datum uitgebracht. Dit als postuum eerbetoon. "Propaganda" is eigenlijk de eerste Sound LP (dus nog voor de officiële LP "Jeopardy"), die nooit word uitgebracht. Hij is opgenomen in de huiskamer van de familie Borland met vader Borland als technicus en bevat onbekende, maar zeer sterke nummers van demo kwaliteit. Drie daarvan, "Missiles", "Words Fail Me" en "Night Vs Day", zouden later in een hernieuwde versie op "Jeopardy" verschijnen. Onlangs verscheen ook de CD "700 Miles Of Desert" van de groep White Rose Transmission. Deze groep bestaat uit Borland (gitaar) en Carlo van Putten (zang, van de Nederlandse band The Convent), aangevuld met andere muzikanten. Dit is een sterke plaat die ligt in het verlengde van '5:00 AM". De zang van Carlo van Putten lijkt veel op die van Borland ten tijde van The Sound. De plaat is opgenomen in Bremen in november 1998-januari 1999. Borland was bezig met de eindmix van het album ten tijde van zijn dood, Goed nieuws is verder dat het Red Sun label de albums "From The Lion's Mouth", "Jeopardy" en "All Fall Down" nog dit jaar op CD zal uitbrengen. Tot slot een citaat van Adrian uit 1981 tijdens een radio interview n.a.v. het New Pop Festival in Rotterdam: "The Sound is never a negative band, because in the end, in the lyrics, the people always win". Had dat ook maar voor Adrian Borland zelf gegolden. 

door Marcel Strijbos (aanvullingen door Andre Koolmees) 
(Smilin' Ears nr.6 1999)

<< previous page