Articles / Reviews

The Sound beter dan U2 (Trouw)

date: Feb 15, 2001


 

In de werkkamer van de Haarlemse journalist/schrijfster Willemien Spook staan twee stapels dozen met boeken: 150 in het Engels, 150 in het Nederlands. Op het bureau ligt een houten doos vol brieven uit Spanje, Griekenland, Californië. ,,Ik weet niet hoeveel fans Borland had. Ik heb hem nooit met anderen willen delen.''

Maar nu is al die aandacht welkom. De enveloppen zitten vol bestellingen van het boek 'Book of (happy) memories: Herinneringen aan Adrian Borland 1957-1999', dat Spook in eigen beheer maakte. Vanavond wordt het boek gepresenteerd in podium het Patronaat in Haarlem, de stad waar de Engelse muzikant regelmatig optrad en enige jaren woonde. Begin jaren tachtig brak Adrian Borland door als zanger-gitarist van de Engelse new wave-band The Sound. Albums als 'Jeopardy' (1980) en 'From the lion's mouth' (1981) maakte de band vooral populair in Nederland. Nadat The Sound in 1987 uiteen was gevallen, ging Borland solo verder, hij speelde onder meer met de Haarlemse band Sjako! en werkte als producer. Eind jaren tachtig kreeg hij een schizofrene aandoening. Op 26 april 1999 pleegde hij zelfmoord.

In 'Book of (happy) memories' halen vrienden, journalisten, collega's en Borlands moeder herinneringen op aan de muzikant. ,,Ik was niet meteen fan'', zegt Spook. ,,Ik kende het nummer 'Missiles' van Jeopardy, en 'Winning' van 'From the lion's mouth', maar pas in 1984 zag ik Borland optreden in het Amsterdamse Paradiso. Hij was geen popster: oogde wat pafferig, droeg simpele kleren. Maar hij straalde energie uit, zijn stem klonk oprecht, zat vol melancholie, maar niet treurig, eerder vol vechtlust.'' Waar de Ierse band U2 in de jaren tachtig de wereld veroverde, was The Sound vooral bekend in Nederland. ,,Borland had het vaak over U2-zanger Bono, die trouwens naar de platen van The Sound geluisterd schijnt te hebben. The Sound klonk ruwer en minder bombastisch dan U2. Borland was vooral sympathiek als underdog.''

In 'Book of (happy) memories' schrijft Willem Venema, boekingsagent van Mojo Concerts, dat Borland zijn ondergang aan zichzelf te wijten heeft. 'Aanvankelijk waren ze beter dan U2.' Maar de drang om de sterstatus te bereiken had Borland niet. Spook: ,,Borland moest iets moois altijd kapot gooien. Ondertussen wist hij niet hoe geniaal hij soms was, als een poëet strooide hij terloops zijn dichtregels in het rond. ,,Zoals Borland ooit zijn idool Lou Reed niet durfde te benaderen na een concert in Londen, zo had ik grote moeite om hem aan te spreken. Toen hij in Haarlem woonde, en het niet goed met hem ging, heb ik om hem te steunen een brief door de bus gegooid. Toen ik hem uiteindelijk sprak zei hij: de volgende keer als ik in Haarlem ben spreken we wat af. Maar dat is er dus niet meer van gekomen. Ik heb hem niet van dichtbij gekend. Op papier durf ik dichterbij te komen. Maar ook nu het boek er ligt, blijft Borland een raadsel. Zelfs zijn moeder schrijft: 'Ik weet niet of ik hem echt gekend heb. Hij had vrienden, maar stond uiteindelijk alleen: het was Adrian tegen de rest van de wereld.''

,,Borland was geen zielige mislukkeling, ook niet in zijn periode als soloartiest.''

In een brief aan fans, slechts een maand voor zijn dood geschreven, kondigt hij zijn plannen aan om een akoestisch album met strijkers te maken. ,,Dat had ik graag willen horen.'' De optimistische toon in die brief maakt duidelijk hoe snel zijn ziekte voor een geestelijke omslag zorgde. ,,Borland wist dat medicijnen zijn stem veranderden. Omdat hij bezig was de zangpartijen van een nieuwe cd af te ronden, stelde hij het gebruik ervan uit. De avond voor zijn dood, kwam hij bij de politie binnen, riep dat hij achtervolgd werd.'' Borland werd niet goed opgevangen, en wierp zichzelf voor een trein. Borlands levensverhaal heeft alle ingrediënten om hem postuum legendarisch te maken: zijn destructieve neigingen, de miskenning, het vroege einde. ,,Zo'n revival als nu bij Nick Drake gebeurt, daar is het mij niet om te doen. Ik ben allang blij als dit boekje hem nog wat aandacht brengt. Dat hij niet zomaar vergeten raakt.''

Hans Nauta - Trouw



<< previous page